قصد اقامت ده روز
محلّ کار در جايى غير از محلى که قصد اقامت نموده است
سوال 1588 :
شخصى قصد ماندن ده روز در محلّى نموده، ولى محلّ کار او در فاصله ى کمتر از حدّ ترخّص شرعى است که بايد هر روز به محلّ کار برود و هر چند روز يک بار شيفت کار او در شب است، آيا ماندن شب در محلّ کار مضرّ به قصد اقامه مى باشد؟
جواب :
مُضرّ نيست.
مسافرت به کمتر از مسافت بعد از قصد ده روز
سوال 1589 :
مسافرى قصد اقامت ده روزه در مکانى کرده است، ولى مى داند در بين ده روز، زمانى را شبانه به مقدار کمتر از مسافت مى رود. آيا اقامت وى محقّق است؟
جواب :
اگر بيشتر شب را در محلّ اقامت باشد، اشکال ندارد.
خواندن چهار رکعتى بعد از قصد و بطلان نماز
سوال 1590 :
کسى قصد اقامت در سفر کرده و پس از خواندن نماز ظهر از قصدش منصرف مى شود و طبق وظيفه، نماز عصر را تمام مى خواند و پس از آن علم اجمالى به بطلان يکى از دو نمازش پيدا مى کند، چه وظيفه اى دارد؟
جواب :
اين علم اجمالى تبديل به علم تفصيلى به باطل شدن نماز عصر و شکّ ابتدايى به بطلان نماز ظهر مى شود. زيرا يا اين که سبب بطلان در عصر بوده يا در ظهر، که با بطلان ظهر مى بايست نماز عصر را شکسته مى خوانده که تمام خوانده است؛ پس نماز عصر به هر حال باطل بوده، ولى در بطلان ظهر فقط شک دارد و يقين به بطلان ندارد. و چون شک پس از فارغ شدن از نماز است، محکوم به صحّت مى باشد. پس بايد نماز عصر را تماما اعاده کند و نمازهاى بعدى در اين محل را هم تا نرفته تمام بخواند.
قصد ده روز در قم و رفتن به مسجد جمکران
سوال 1591 :
طلبه اى که در شهر مقدّس قم قصد ده روز نموده و در طول اين ده روز از اوّل نيّت رفتن به مسجد مقدّس جمکران را داشته است، آيا قصد ده روز تحقّق پيدا مى کند يا نه؟
جواب :
چنان چه قسمت عمده ى روز را در محلّ اقامت باشد و شب را در محل اقامت به سر برد، قصد عشره محقّق مى شود، هر چند هر روز برود.
سفر به بيشتر از حدّ مسافت شرعى
سوال 1592 :
شخصى که قم وطن او است و به چهارفرسخى قم رفته و در آن جا قصد ده روز مى نمايد، پس از چند روز جهت سرکشى به خانواده ى خود به قم آمده و برمى گردد، آيا اين رفت و آمد مُضرّ به قصد اقامت است و يا اين که حکم مسافر را ندارد؟
جواب :
حکم سفر مجدّد را دارد و مضرّ به قصد اقامت است.
مسافرت کمتر از مسافت
سوال 1593 :
اگر مسافر، اوّل ماه رمضان وارد مشهد مقدّس شد و بعد از پنج روز از قصد ده روز اقامت، به روستايى در سه فرسخى رفت و دو روز در آن جا ماند و بعد به مشهد مقدّس برگشت و سه روز ديگر ماند، وظيفه ى او در آن روستا و بعد از برگشت در مشهد مقدّس تمام بوده يا شکسته؟
جواب :
تمام است.
مسافرت به کمتر از مسافت
سوال 1594 :
بعد از اين که قصد ده روز کرديم و ده روز گذشت، آيا مى شود به مقدار کمتر از مسافت شرعى به اطراف محلّ اقامت مسافرت کرد؟
جواب :
اگر اعراض از محلّ اقامت نکرده، نمازش تمام است و اگر اعراض کرده و برگشتن به محلّ اقامت فقط براى عبور از آن جا است، نمازش شکسته است.
قصد اقامت روحانى در چند روستا
سوال 1595 :
در مناطق محروم روستايى کشور به علت فقر شديد مالى دعوت از يک روحانى به صورت مستقلّ در يک ماه رمضان و ايّام تبليغى نوعا ميسور نيست و معمولاً دو يا سه روستا در جوار هم با تفاهم هم ديگر ـ چون فاصله ى متوسّط آن ها کمتر از مسافت شرعى است ـ يک روحانى دعوت مى کنند. آيا راهى براى قصد اقامت در دو يا چند محلّ وجود دارد؟
جواب :
اگر در مجموع دو مکان نزديک به هم قصد ماندن ده روز کرد به گونه اى که به راحتى به هر دو مکان رفت و آمد مى تواند بکند، اين قصد اقامه صحيح است؛ چون وحدت و يکى بودن اسمىِ محلّ، لازم نيست و ماندن در يک محل (اقامه ى واحد) معتبر است.
انصراف بعد از خواندن چهار رکعتى
سوال 1596 :
در رساله آمده که اگر بعد از خواندن يک نماز چهار رکعتى از ماندن منصرف شود يا مردّد شود، تا وقتى در آن جا هست، بايد نماز را تمام بخواند؟ آيا خواندن نماز جمعه کفايت از آن مى کند؟
جواب :
کفايت نمى کند.
بيهوش و قصد ده روز
سوال 1597 :
شخصى را که به صورت بيهوشى کامل به بيمارستانى در فاصله اى بيشتر از مسافت شرعى برده اند و درمان او ده روز به طول مى انجامد پس از دو روز به هوش آمدن، وظيفه ى او در هشت روز باقى مانده چيست؟
جواب :
چون قصد سفر نداشته است، نماز وى تمام است.
قصد ده روز کسى که نمازهاى روزهاى اوّل را نخوانده است
سوال 1598 :
شخصى که از اوّل قصد ماندن ده روز داشته ولى چند روز اوّل را نماز نخوانده است، اکنون که قصد خواندن نماز را دارد وظيفه اش قصر است يا تمام؟
جواب :
اگر از قصد خود برنگشته، وظيفه ى او تمام است.
قصد ده روز در ايّام عادت
سوال 1599 :
زن مسافر در مقصد، با اين که ايام عادت او است، آيا مى تواند قصد ده روز کند و يا بايد صبر کند تا پاک شود؟
جواب :
اگر قصد دارد ده روز بماند، قصد اقامت محقّق است و پس از پاکى، نماز را تمام مى خواند.
نحوه تحقّق قصد اقامت
سوال 1600 :
شخص مسافرى که مى خواهد ده روز قصد کند؛
1) آيا بايد قصد داشته باشد که ده روز تمام از طلوع فجر بماند يا از طلوع آفتاب هم کفايت مى کند؟
2) و آيا قصد ده روز تلفيقى کفايت مى کند؟ مثلاً اگر ظهر رسيده و قصد کند تا ظهر روز يازدهم بماند، نمازش را تمام بخواند؟
جواب :
به مسأله ى 1086 رساله رجوع کنيد.
اعلام ماندن ده روز به دروغ
سوال 1601 :
مدير کاروان ـ با توجّه به اين که مى داند توقّف زايرين در مدينه يا مکّه کمتر از ده روز است ـ به آن ها اعلام مى کند که ده روز مى مانم و آنان به اعتماد گفته ى او نمازشان را تمام مى خوانند و روزه مى گيرند، ولى قبل از ده روز از آن جا حرکت مى کنند، حکم شرعى نسبت به مدير که اين مطلب را اعلام مى کند و نماز و روزه ى زايران چيست؟
جواب :
نماز و روزه ى زايران صحيح است.
قصد اقامت به تبع دوستان
سوال 1602 :
شخصى به اعتقاد اين که رفقاى او قصد ده روز کرده اند، قصد اقامت کرده و چند نماز تمام خوانده است؛ بعد معلوم شده که دوستان وى قصد نکرده اند، آيا نمازهايى که تمام خوانده صحيح است يا بايد قضا کند؟ وظيفه ى او در مدت باقيمانده چيست؟
جواب :
نمازهاى او صحيح بوده و تا زمانى که در آن جا است، بايد نماز را تمام بخواند.
قصد اقامت
سوال 1603 :
شخصى در مشهد مقدس قصد کرده تا روز جمعه هفته ى ديگر بماند و گمان کرده که تا آن روز ده روز است و نمازها را تمام خوانده و روزه ها را گرفته است، پس از آن متوجّه شده که تا روز جمعه 9 روز است. حکم نماز و روزه هاى او چيست؟
جواب :
بنابر احوط آن ها را قضا کند.
مهاجرت از وطن به شهر ديگر و وطن قرار دادن آن
سوال 1604 :
اينجانب از اهالى هويزه بودم و بر اثر جنگ، به شهر بهبهان مهاجرت کردم و با خانواده ام تصميم گرفتم که براى هميشه در آن جا ساکن شوم و خانه هم ساختم ولى اينک بعد از ده سال که شرايط ديگرى به وجود آمده است به هويزه بازگشته ام، آيا بهبهان وطن دوم ما محسوب مى شود يا خير؟ تکليف ما نسبت به نماز و روزه در آن جا چگونه است؟
جواب :
تا از بهبهان اعراض نکرده ايد، آن جا وطن دوم شما محسوب مى شود.
احتمال عدم ماندن در محل اقامت
سوال 1605 :
اگر شخصى احتمال بدهد که به دليل پيش آمدن کارى نتواند ده روز بماند، تکليف او چيست، آيا مى تواند قصد کند و اگر آن کار پيش آمد از قصد خود اعراض کند؟
جواب :
اگر در حال ترديد است، نمى تواند قصد کند به خلاف احتمالات غير قابل اعتنا، که با وجود آن مى توان قصد کرد.
قصد اقامت و خروج از حدّ ترخص
سوال 1606 :
آيا خارج شدن از حدّ ترخّص، مضرّ به قصد اقامت است يا خير؟ مثلاً کسى مى خواهد در قم، ده روز بماند و مى داند که روزها براى چندين مرتبه به جمکران مى رود (امّا خوابگاه و محل اقامتش قم است)، آيا قصد اقامتش صحيح است يا خير؟
جواب :
مى تواند در مجموع دو محل قصد اقامت کند.
قصد اقامت بدون توجه
سوال 1607 :
شخصى قصد اقامت پنج روز در محلى داشته ولى هنگام ورود به آن محل به کلّى فراموش کرده و جدا قصد ده روز نموده است، آيا قصد اقامتش محقق مى شود؟
جواب :
اگر به نحو غفلت از امر واضح نزد او بوده که مى تواند با اندک التفات و توجه زايل شود، قصد اقامت وى محقق نمى گردد، اما اگر به نحو نسيانى و فراموشى بوده که احتمال دارد تا پايان ده روز يادآور و متذکّر نشود، قصد اقامتش محقّق شده است.
بلوغ در حين ده روز
سوال 1608 :
اگر کودکى قبل از بلوغ وارد مشهد شود و بنا دارد جمعا ده روز بماند و روز پنجم اقامت، بالغ شود، آيا بايد در پنج روز باقى مانده نمازش را تمام بخواند يا شکسته؟
جواب :
تمام مى خواند؛ همان طورى که پنج روز قبل هم تمام بود؛ هر چند بر او واجب نبود.