استحاله
سوال :
استحاله چيست؟
جواب :
تغيير شکل نوعى يک چيز و دگرگونى آن، طورى که عرفاَ، چيز اول نباشد. مانند تبديل گوشت به خاکستر .
سوال :
اگر خون را تجزبه کنيم آيا اجزاي آن محکوم به نجاست است ومصداق استحاله محسوب مي شود يا نه ساير نجاسات چطور؟
جواب :
اگر حقيقت خون وخواص آن باقي نمي ماند طاهر مي شود.
سوال :
بر روي برخي صابونها نوشته مي شود که در آن پي و چربي خوک و يا حيوان تذکيه نشده، به کار رفته است و ما نمي دانيم آيا آن پي و چربي به شئ ديگر استحاله پيدا کرده است يا نه؟ آيا چنين صابوني پاک است؟
جواب :
اگر بدانيم که در ساختن صابوني پي و يا چربي خوک و يا حيوان مردار و غير مذکي به کار رفته است چنان صابوني نجس است مگر آن که استحاله آن، مسلم و قطعي باشد و استحاله پي و چربي در چنين صابوني، معلوم و مسلم نيست.
سوال :
آيا ژلاتين، پاک است؟ و اگر شک کنيم که استحاله و دگرگونى تحقق يافته است يا نه بدين جهت که درگستردگى وضيقى مفهوم آن، ترديد داريم (شبهه مفهومى )آيا استصحاب نجاست ثابق ، جارى مى شود؟
جواب :
ژلاتين حيوانى اگر نجاست اصل آن ، محرز نباشد مثل آنکه احتمال بدهيم از حيوان تذکيه شده فراهم شده است، محکوم به طهارت و پاکى است اما آن را نمى توان به خوراکى ها زد مگر به اندازه اى کم باشد که در آن مستهلک شود و يا معلوم باشد که از حيوان حلال گوشت و تذکيه شده گرفته شده و يا استحاله آن محرز باشد و رد اينجا فرق نمى کند که ژلاتين از اعضايى گرفته شده باشد که حيات درانها حلول مى کند مصل غضروف و يا از اعضاى فاقد حيات مثل استخوان بنابر احتياط درآخرى، و اگر نجاست اصل ژلاتين محرز ومعلوم باشد کما اينکه بدانيم آن ، از حيوان نجس العين و يا از غضروف حيوان تذکيه نشده و يا از استخوان آن حيوان ،قبل از شستشو ،به دست آمده است در اين صورت ها ژلاتين فراهم شده به سبب ملاقات با نجس مرطوب ،نجس است و جواز استفاده از آن در خوراکيها منوط به احراز استحاله است و اين ،به عرف برمى گردد و ضابطه آن قبلاً ياد آورى شد.
مى ماند استصحاب، و آن هر چند که در مورد شبهات مفهومى جارى نمى شود نه در ذرات خود موضوع و نه در وصف موضوع حکم و نه در خود حکم ـ چنانکه درعلم اصول تحقيق شده است ـ ولى از آنجا که موضوع براى نجاست ،صورت هاى نوعى عرفى است و بقاى آنها به نظر عقلا، باقى خواص مهم آنجاست پس شک در تحقيق استحاله از جهت شک در مفهوم آن از حيث وسعت وضيق آن، بر مى گردد به بقاى صورت نوعى به بقاى خواص مقوم آن ،و چنان چيزى از امور خارجى است و از اجراى استصحاب در مورد آن مانعى وجود دارند و خدا عالم است.