شخصی که از مجتهدی تقلید می کرده و بعد از فوت او با اجازه مرجع دیگر بر تقلید از او باقی مانده، در صورتی که مجتهد دوم نیز فوت کند آیا می تواند با اجازه مجتهد زنده بر تقلید از مجتهد اول یا دوم باقی بماند؟

پاسخ

• امام، فاضل، صافی و نوری: اگر مجتهد سوم بقاء را واجب بداند، باید بر تقلید مجتهد اول باقی بماند و اگر جایز بداند، مخیّر است بر تقلید مجتهد دوم باقی مانده یا به مجتهد زنده رجوع کند. [1].
• سیستانی و وحید: واجب است به فتوای هر کدام از آن سه که اعلم است عمل نماید. [2]
• خویی: اگر مجتهد زنده (مجتهد سوم) قائل به جواز بقاء باشد، بر نظر مجتهد دوم باقی می ماند و اگر قائل به وجوب بقاء باشد، باید بر فتاوایی که از مجتهد اول به یادش می آید باقی بماند. [3]
• بهجت: اگر مکلف چند مرجع داشته وبعد از وفات هر کدام طبق موازین از دیگری تقلید کرده وبا اجازه بعدی بر تقلید باقی مانده ودر نتیجه از هر مجتهد چند مسئله عمل کرده است ، در آن مسائل می تواند بر تقلید مجتهدین قبلی باقی بماند ولی در هر صورت در مسائلی که عمل نکرده باید به فتوای مجتهد زنده عمل کند.[4]
• تبریزی: اگر مجتهد زنده (مجتهد سوم) قائل به وجوب بقاء بر تقلید میّت باشد، مکلّف باید هم در مسائلی که عمل کرده و هم در مسائلی که در زمان حیات مجتهد اول یاد گرفته بود باید بر مجتهد اول باقی بماند و در بقیه مسائل به مجتهد زنده مراجعه کند. [5]

منابع:

1. امام: تحریرالوسیلة، ج 1، کتاب التقلید، م 14؛ ؛ فاضل و نوری: العروة الوثقی، ج 1، کتاب التقلید، م 61؛ صافی: هدایة العباد، ج 1، التقلید، م 16.
2. سیستانی: العروة الوثقی، ج 1، کتاب التقلید، م 61؛ وحید: منهاج الصالحین، ج 1، کتاب التقلید، م 16.
3. بهجت : رساله، م 15.
4. تبریزی: منهاج الصالحین، ج 1، کتاب التقلید، م 16.