کسی که تازه به سنّ تکلیف رسیده و می خواهد تقلید کند، آیا می تواند از مرجعی که در قید حیات نیست تقلید کند؟

پاسخ

• امام، خویی، بهجت، تبریزی، فاضل، سیستانی، صافی و نوری: : تقلید ابتدایی از مجتهدی که از دنیا رفته جایز نیست. [1].
• خامنه ای و مکارم: تقلید ابتدایی از مجتهدی که از دنیا رفته بنابر احتیاط واجب جایز نیست.[2]
• وحید: اگر بچه ای در سنّ تمییز (سنی که بچه در آن سن خوب و بد را بفهمد) مجتهدی را درک کند اما قبل از تقلید از او آن مجتهد بمیرد، می تواند ابتداءاً از او تقلید نماید. همچنین تقلید ابتدایی از مجتهد فوت شده برای کسی که فتوای او را یاد گرفته طبق مبنای کسی که در بقاء بر میّت یاد گرفتن فتوا را کافی می داند، جایز است. در غیر این دو مورد تقلید ابتدایی از میّت جایز نیست.[3]
• شبیری: اگر انسان در هنگامی که ممیّز بوده و خوب و بد را می فهمد، مجتهدی را درک کرده که در آن زمان می توانسته از او تقلید کند، می تواند پس از مرگ آن مجتهد از او تقلید کند، خواه در زمان زنده بودن مجتهد از او تقلید کرده باشد یا نه، در غیر این صورت بنابر احتیاط عمل کردن به فتوای مجتهدی که از دنیا رفته جایز نیست.[4]

منابع:

1. امام: تحریرالوسیلة، ج 1، کتاب التقلید، م 13؛ خویی و تبریزی: منهاج الصالحین، ج 1، کتاب التقلید، م 6؛بهجت: وسیلة النجاة، م 13؛ فاضل، سیستانی و نوری: العروة الوثقی، ج 1، کتاب التقلید، م 9؛صافی: هدایة العباد، ج 1، التقلید، م 14.
2. خامنه ای: اجوبة الاستفتائات، س 22؛ مکارم: العروة الوثقی، ج 1، کتاب التقلید، م 9.
3. وحید: منهاج الصالحین، ج 2، م 5 و 6.
4. شبیری: رساله، م 10.