اگر روزهدار نداند كه فرو بردن تمام سر در آب موجب بطلان روزه میشود، آيا روزهاش باطل میشود و در صورت بطلان روزه وظیفه وی نسبت به قضا و کفاره چیست؟

پاسخ

• خویی، تبریزی و وحید: در جاهل قاصر و مقصر روزه باطل می شود و قضا دارد ولی کفاره ندارد. [1]
• سیستانی و شبیری: روزه ی شخص باطل نمی شود.[2]
• امام: اگر روزه دار جاهل مقصر باشد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل است و بنابر احتیاط واجب کفاره هم بدهد. ولی اگر جاهل قاصر باشد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل است و در صورتی که توجه به سؤال کردن از مسأله را هم نداشته باشد، کفاره واجب نیست هر چند احتیاط مستحب است.[3]
• خامنه ای: اگر روزه دار جاهل باشد چه قاصر و چه مقصر، روزه اش باطل است و قضا و کفاره واجب است. اگر جاهل قاصر باشد و توجه به سؤال کردن از مسأله هم نداشته باشد، کفاره واجب نیست هر چند احتیاط مستحب است.[4]
• بهجت: اگر به سبب بی اطلاعی از حکم شرعی کاری انجام دهد که روزه را باطل می کند، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل است و باید آن را قضا نماید ولی کفاره واجب نیست.[5]
• فاضل: در جاهل قاصر و مقصر بنابر احتیاط واجب روزه باطل است و بنابر احتیاط واجب در جاهل مقصر کفاره هم واجب می گردد ولی در جاهر قاصر کفاره لازم نیست هر چند احتیاط مستحب است.[6]
• مکارم: جاهل قاصر و مقصری که غافل است روزه اش باطل نیست، به خلاف جاهلی که بر مبطل بودن آن شک داشته باشد، که در این صورت بنابر احتیاط واجب قضا و کفاره لازم است.[7]
• صافی: اگر روزه دار جاهل مقصر باشد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل است و باید کفاره هم بدهد. ولی اگر جاهل قاصر باشد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل است و در صورتی که توجه به سؤال کردن از مسأله نداشته باشد، کفاره واجب نیست هر چند در این مورد کفاره احتیاط مستحب است.[8]
• نوری: اگر روزه دار جاهل مقصر باشد روزه اش باطل است و بنابر احتیاط واجب کفاره هم دارد و در صورت جاهل قاصر بودن، روزه ی او بنابر احتیاط باطل است ولی کفاره واجب نیست هر چند احتیاط مستحب است.[9]

منابع:

1. خویی، تبریزی و وحید: منهاج الصالحین، کتاب الصوم، المفطرات، تتمیم و فصل فی کفارة الصوم.
2. سیستانی: العروة الوثقی، کتاب الصوم، المفطرات، الامر السابع؛ شبیبری: رساله، م 1617
3. امام: تحریرالوسیلة، ج 1، کتاب الصوم، القول فیما یجب الامساک عنه، السابع و م 18 و القول فیما یترتب علی الافطار.
4. خامنه ای: رساله آموزشی، درس 61، ص 248 و اجوبة الاستفتائات، س 817.
5. بهجت: وسیلة النجاة، م 1109 و 1117.
6. فاضل: العروة الوثقی، کتاب الصوم، المفطرات ، السابع و فصل فیما یعتبر فی مفطریة المفطرات و فصل فی کفارة الصوم.
7. مکارم: العروة الوثقی، کتاب الصوم، المفطرات ، السابع و فصل فیما یعتبر فی مفطریة المفطرات و فصل فی کفارة الصوم.
8. صافی: هدایة العباد، ج 1، کتاب الصوم، م 1298 و م 1311 و 1318.
9. نوری: العروة الوثقی، کتاب الصوم، فصل فیما یعتبر فی مفطریة المفطرات و فصل فی کفارة الصوم.