اگر بواسطه آروغ زدن اختیاری، چیزی وارد فضای دهان شود، حکم روزه ی شخص چیست؟

پاسخ

• خویی، تبریزی و وحید: مسأله دو صورت دارد: الف) می داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود؛ در این صورت بنابر احتیاط واجب جایز نیست آروغ بزند و روزه اش باطل می شود. ب) نمی داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود ـ هر چند آن را احتمال بدهد ـ در این صورت جایز است آروغ بزند. اما اگر آنچه به فضای دهانش آمده را با اختیار فرو ببرد، روزه اش باطل است و باید آن را قضا کند و بنابر احتیاط واجب کفاره هم دارد.[1]
• بهجت و صافی: مسأله دو صورت دارد: الف) اگر شخص می داند چنانچه آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود؛ در این صورت اگر چیزی که به فضای دهان رسیده طوری باشد که به آن استفراغ گفته شود و یا اینکه اگر چه استفراغ هم بر آن صدق نکند ولی بی اختیار فرو رود، در این دو حالت نباید آروغ بزند و اگر آروغ بزند، روزه اش باطل می شود. ب) اگر شخص نمی داند چنانچه آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود ـ هر چند احتمال آن را بدهد ـ چه به آن استفراغ گفته شود و یا آنچه به فضای دهان رسیده بی اختیار فرو رود، چنانچه در این صورت آروغ بزند، روزه اش باطل نمی شود. اما در تمامی صورتها ذکر شده اگر آنچه به فضای دهانش آمده را با اختیار فرو ببرد، روزه اش باطل است و قضا و کفاره دارد.[2]
• فاضل و نوری: مسأله دو صورت دارد: الف) می داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود؛ در این صورت آروغ زدن جایز نیست و در صورت آروغ زدن، روزه اش باطل می شود. ب) نمی داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود ـ هر چند آن را احتمال بدهد ـ در این صورت می تواند آروغ بزند. اما اگر آنچه را به فضای دهانش آمده با اختیار فرو ببرد، روزه اش باطل است و قضا و کفاره دارد.[3]
• امام: مسأله دو صورت دارد: الف) می داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود؛ در این صورت اگر بر آن استفراغ گفته شود و یا اینکه اگر چه استفراغ هم بر آن صدق نکند ولی بدون اختیار فرو رود، در این دو حالت جایز نیست آروغ بزند و روزه اش باطل می شود. ب) نمی داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود ـ هر چند آن را احتمال بدهد ـ در این صورت دو فرض مطرح است: 1- عادتش این است که موقع آروغ زدن چیزی وارد فضای دهانش می شود؛ که در این حالت بنابر احتیاط واجب جایز نیست آروغ بزند و روزه اش باطل می شود. 2- عادتش این نیست که موقع آروغ زدن چیزی وارد فضای دهانش می شود؛ که در این صورت جایز است آروغ بزند.[4]
• خامنه ای: اگر در هنگام آروغ زدن چیزی به فضای دهانش بیاید، باید آن را بیرون بریزد و اگر بی اختیار فرو ببرد، روزه اش صحیح است.[5]
• سیستانی: مسأله دو صورت دارد: الف) می داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود؛ در این صورت اگر بر آن استفراغ گفته شود جایز نیست آروغ بزند و روزه اش باطل می شود. اما اگر بر آن استفراغ صدق نکند، در صورتی که با اختیار آنچه را که به فضای دهانش آمده فرو ببرد، روزه اش بنابر احتیاط واجب باطل می شود. ب) نمی داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود ـ هر چند آن را احتمال بدهد ـ در این صورت جایز است آروغ بزند. اما اگر آنچه را به فضای دهانش آمده با اختیار فرو ببرد، بنابر احتیاط واجب روزه اش باطل است و قضا و کفاره دارد.[6]
• مکارم: مسأله دو صورت دارد: الف) می داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود؛ در این صورت اگر بر آن استفراغ گفته شود (که اکثراً استفراغ گفته نمی شود) جایز نیست آروغ بزند و روزه اش باطل می شود. اما اگر بر آن استفراغ صدق نکند، در صورتی که با اختیار آنچه را که به فضای دهانش آمده فرو ببرد، روزه اش باطل می شود. ب) نمی داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود ـ هر چند آن را احتمال بدهد ـ در این صورت جایز است آروغ بزند. اما اگر آنچه را به فضای دهانش آمده با اختیار فرو ببرد، روزه اش باطل است و باید قضا کند و بنابر احتیاط واجب کفاره هم دارد.[7]
• شبیری: مسأله سه صورت دارد: الف) می داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود که به آن استفراغ گفته می شود؛ که در این صورت جایز نیست عمداً آروغ بزند و روزه اش باطل می شود. ب) احتمال می دهد اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود که به آن استفراغ گفته می شود؛ که در این صورت جایز است آروغ بزند هر چند خلاف احتیاط مستحب است. اما اگر آنچه را که به فضای دهانش آمده با اختیار فرو ببرد، روزه اش باطل است. ج) نمی داند اگر آروغ بزند چیزی وارد فضای دهان می شود که به آن استفراغ گفته می شود؛ در این صورت جایز است آروغ بزند اما اگر آنچه را که به فضای دهانش آمده با اختیار فرو ببرد، روزه اش باطل است.[8]
• مکارم: [3]

منابع:

1. خویی: العروة الوثقی، کتاب الصوم، المفطرات، الامر العاشر، م 69 و 74؛تبریزی: منهاج الصالحین، کتاب الصوم، المفطرات، م 1001 و رساله، م 1660 و 1661؛ وحید: منهاج الصالحین، کتاب الصوم، المفطرات، م 1001 و رساله، م 1659 و 1660 و 1679.
2. بهجت: وسیلة النجاة، م 1107؛ صافی: هدایة العباد، ج 1، کتاب الصوم، م 1307 و 1308.
3. فاضل و نوری: العروة الوثقی، کتاب الصوم، المفطرات، الامر العاشر، م 69 و 74.
4. امام: تحریرالوسیلة، ج 1، کتاب الصوم، القول فیما یجب الامساک عنه، الامر العاشر، م 16.
5. خامنه ای: رساله آموزشی، ج 1، درس 61 ص 251.
6. سیستانی: العروة الوثقی، کتاب الصوم، المفطرات، الامر العاشر، م 69 و 74.
7. مکارم: العروة الوثقی، کتاب الصوم، المفطرات، الامر العاشر، م 69 و 74.
8. شبیری: رساله، م 1660 و 1661.