حریم قنات:

حریم قنات:

حريم قنات:

سوال 41 :

- قناتى است که مورد استفاده کشاورزى بوده و دو رشته دارد.

يعنى دو کوره مى‌شود. بعضى از مردم بين اين دو رشته اقدام به زدن چاه نموده‌اند که فاصله بين چاه و اصل رشته‌ها يکى 172 متر و ديگرى 230 متر است، و مالکين قنات از زدن چاه ناراضى هستند و موجب اختلاف گرديده است خواهشمند است حکم شرعى را بيان فرمائيد.

جواب:

- اگر ضرر به قنات مى‌زند بايد با رضايت صاحبان قنات باشد.

سوال 42 :

- کندن چاه عميق در حريم و سفره آبده قنات که منجر به کم آبى قنات و يا خشک شدن قنات گردد، از نظر شرع مقدس اسلام جايز است يا خير؟

استفتاءات، ج‌2، ص: 587

جواب:

- اگر چاه در مکانى قرار گرفته که آب موجود در قنات را به خود جذب مى‌نمايد و يا آنکه در زمين موات در حريم قنات حفر شده، صاحب چاه ضامن خسارت وارده بر قنات است. و حفر چنين چاهى جايز نبوده است، و گرنه چيزى بر صاحب چاه نيست.

سوال 43 :

- چاه قديمى که بالغ بر سيصد سال است در زمين هموار و محل زراعت که موارد استفاده چندين خانه‌وار و کشاورز بوده و هست، اگر شخصى بخواهد در حريم چاه مزبور چاه ديگرى حفر نمايد چه قدر بايد فاصله داشته باشد؟

جواب:

- مقدار خاصى در آن نيست لکن بايد چاه دوم مضرّ به چاه اول نباشد.

تبعيّت اعماق زمين و هوا نسبت به کشور و املاک شخصى‌

سوال 44 :

- بسم اللّه الرحمن الرحيم محضر شريف رهبر معظم انقلاب اسلامى آية اللّه العظمى امام خمينى مد ظله‌

با تقديم عرض سلام و مسئلت مزيد برکات وجود مبارک در ظل عنايات حضرت بقية اللّه ارواحنا له الفدا:

در مورد معادنى که به تبع ارض يا احياء مالک خاص دارد و بر حسب تحرير الوسيله و ساير متون معتبر فقهى از انفال محسوب نمى‌شود قبلا شوراى نگهبان بطور عام اظهار نظر کرده است که معادن واقع در املاک شخصى‌

استفتاءات، ج‌2، ص: 588

و وقفى از انفال و ثروتهاى عمومى محسوب نيست ولى نظارت و کنترل دولت بر اکتشاف و بهره‌بردارى از معادن طبق مصلحت عامه جايز است اکنون در مورد خصوص نفت طرحى در مجلس شوراى اسلامى تصويب شده است که به موجب ماده 2 آن کليه معادن نفت اعم از اينکه در ملک شخصى و وقفى يا زمينهاى ديگر و درياها باشد از انفال محسوب شده است، چون در شمول تبعيت مذکور در مورد نفت بالخصوص کسب نظر مبارک لازم شد مستدعى است نظر شريف را اولا در اصل موضوع و ثانيا نسبت به جواز تصرف در زمينهاى شخصى و وقفى جهت استخراج در صورت عدم تبعيت مرحمت فرمائيد.

دبير شوراى نگهبان لطف اللّه صافي‌

جواب:

بسم اللّه الرحمن الرحيم حضرات حجج اسلام آقايان فقهاى شوراى نگهبان دامت افاضاتهم‌

پس از اهداء سلام و تحيّت اصل مسأله تبعيّت اعماق زمين و نيز هوا نسبت به املاک شخصى تا حدود احتياجات عرفى است مثلا اگر کسى در خارج از محدوده منزل و يا زمين شخصى و يا وقفى کانالى زده و از زير زمين آنها عبور کند و يا تصرف نمايد دارندگان منازل و زمين و يا متوليان نمى‌توانند ادعائى بنمايند و يا اگر کسى بالاتر از مقدار متعارف بنائى ايجاد و يا رفت و آمد نمايد هيچيک از مالکين و يا متوليان حق جلوگيرى از او را ندارند و بالاخره تبعيّت زمين شخصى به مقدار عرفى است و الآت جديده هيچگونه دخالتى در تعيين مقدار عرفى ندارد ولى تبعيّت کشور مقدار بسيار زياد است و دولت حق دارد تا از تصرف بيش از حق عرفى شخص و يا اشخاص جلوگيرى نمايد. بنابر اين نفت و گاز و معادنى که خارج از حدود عرفى املاک شخصى است تابع املاک نمى‌باشد و اما اگر فرض کنيم معادن و نفت و گاز در حدود املاک شخصى است که فرض بى‌واقعيت است اين معادن چون ملى است و متعلّق به ملتهاى‌

استفتاءات، ج‌2، ص: 589

حال و آينده است که در طول زمان موجود مى‌گردند از تبعيّت املاک شخصيه خارج است و دولت اسلامى مى‌تواند آنها را استخراج کند ولى بايد قيمت املاک اشخاص و يا اجاره زمين تصرف شده را مانند ساير زمينها بدون محاسبه معادن در قيمت و يا اجاره، بپردازد و مالک نمى‌تواند از اين امر جلوگيرى نمايد و السلام عليکم انشاء اللّه مؤفق و مؤيد باشيد.

2/ 8/ 66 روح اللّه الموسوى الخمينى‌

استفتاءات، ج‌2، ص: 590

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

حریم قریه‌

No image

حریم نهر

No image

حریم قنات:

No image

مشترکات راهها

پر بازدیدترین ها

No image

اختیارات قیّم‌

No image

وقف متعذّر المصرف‌

No image

هبه کلیمى‌

No image

تصرّف در اموال دیگران‌

No image

مستثنیات دین‌

Powered by TayaCMS